وب نوشت های امیررضا باقرپور شیرازی

ثبت در تاریخ (2)

1387/11/19 ساعت 11:05:19

یادداشت "علم را از دامن روسپیگری خارج کنید" دومین نوشته اینجانب در نشریه دانشجویی "پویش" بود که حدود پنج سال پیش منتشر شد. پیشتر در پست دیگری گفته بودم که مرور چنین نوشته هایی -که سالها از آن می گذرد- سه ویژگی خاص دارد: اول خاطره انگیز بودن، دوم خام و ابتدایی بودن و سوم حس تغییر در نوع نگاه و بینش. البته برشمردن این سه ویژگی به این معنی نیست که همه نوشته های پیشین ما الزاماً چنین ویژگیهایی دارند. شاید نوشته ای حتی با گذشت سالها هیچگاه خاطره انگیز نباشد یا خام و ابتدایی به نظر نیاید و یا حسی از تغییر در نوع نگاه و بینش مان را برملا نکند. اما بسیاری از ما نیز با مرور نوشته های پیشین خود چنین ویژگیهایی را ملاحظه می کنیم. در مورد ویژگی سوم گاهی اوقات تغییرات بینشی و نگرشی در ما چنان اتفاق می افتد که ارزشهایی را که پیشتر در نوشته های خود بدان می پرداختیم دیگر معنای خود را برای ما از دست می دهند. مثلاً در مورد همین یادداشتی که در اینجا آورده ام دیگر" علم" و" توسعه یافتگی" آنچنان برای من مقولاتی با اهمیت و ارزشی محسوب نمی شوند یا بهتر بگویم تلقی من از آنها کاملاً تغییر کرده است!

علم را از دامن روسپیگری خارج کنید

یکی از مهمترین شاخصهای توسعه یافتگی تولید علم در چرخه دانش جهانی است. پر واضح است که تولید علم بدون وجود یک نظام تحقیقاتی منسجم و کارآمد امکان پذیر نمی باشد. اما لازمه چنین نظامی ساختار مناسب و روابط معقولی است که در آن برقرار می شود. یکی از این روابط حیاتی، رابطه محقق با سازمان ها و مؤسسات موجود می باشد. این رابطه به دو شکل می تواند بروز نماید: 1. کارمند و کارفرما 2. متخصص و مشتری.

پ.ن. یادداشت "علم را از دامن روسپیگری خارج کنید" در نشریه دانشجویی پویش به مدیر مسئولی مرتضی اسدی و سردبیری سید مهدی موسوی در شماره 16 مورخ 13 خرداد 1382 در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی منتشر شد.

متأسفانه در اغلب کشورهای توسعه نیافته رابطه محقق با سازمان ها و مؤسسات موجود رابطه کارمندی و کارفرمایی است. بدین صورت که چون این سازمان ها و مؤسسات از تحقیقات خود اهداف و اغراض خاصی را دنبال می کنند و از طرف دیگر با توجه به بضاعت اندک اقتصادی اکثر محققان و در نتیجه احاطه همه جانبه اقتصادی آنها بر روی محقق نتایج تحقیق را تحت الشعاع قرار داده و آزادی عمل را از محقق سلب می کنند و در نهایت محقق تنها به مهره ای مبدل می شود که به منویات سازمان یا مؤسسه مربوط گردن می نهد و اینگونه است که علم به دامان روسپیگری وارد می شود. اما در کشورهای توسعه یافته وضعیت بصورت دیگری است. یعنی رابطه محقق با سازمان ها و مؤسسات موجود رابطه متخصص و مشتری است. به این شکل که سازمان ها و مؤسسات به عنوان مشتری و محقق به عنوان متخصص با تفکیک حوزه فعالیت خود به کشف حقایق کمک می کنند. تنها در این حالت است که محقق هر حقیقتی را که بدست می آورد بدون رعایت نکات محافظه کارانه و بنا بر وظیفه ای که به عهده دارد طرح می نماید و تنها دغدغه اش تولید علم می شود. با این توصیف ما به عنوان یک کشور در حال توسعه به این مهم چقدر توجه کرده ایم؟ تا چه حد در این زمینه موفق بوده ایم؟ اینکه ما هر معضلی در نظام تحقیقاتی کشور را به بودجه ناکافی تخصیص داده شده ارجاع دهیم معقولانه نیست. بسیاری از این معضلات با اصلاح ساختار و روابط موجود قابل رفع می باشد.

امیررضا باقرپور شیرازی - دانشجوی علوم اجتماعی

نظرات (2)

نویسنده خواننده, 21/11/1387 - 23:38

سلام
عنوان مطلبتان بسیار جالب بوده است و جالب تر از آن نوع نگاه و دقت و مهمتر از همه انتظار و انتقادی است که از سیستم آموزشی داشته ودارید با توجه به شناخت اندک که از شما دارم (در حد وب نوشت هایتان)ویژگی نوع سوم رابه لحاظ کل نگری و ریشه یابی در تاملاتتان، وارد نمی بینم.
امید است که شما نیز در زمره ی آدمهای معنوی باشید.

-----------------------------------------------
از حسن ظن و لطف شما ممنوم. راستش اگر شما من رو پیش از این -در زمان نوشتن این مطلب- و فراتر از وب نوشته ها می شناختید و اینکه الان مثلاً راجع به سیستم آموزشی می نوشتم شاید ویژگی نوع سوم را نیز وارد می دانستید و کاملاً تغییر در نوع نگاه و بینشم راحس می کردید.

نویسنده فیروزی, 01/05/1388 - 22:04

تا حالا به این قضیه اینطور نگاه نکرده بودم ولی فقط این راه کار نمیتونه تنهاراهکاره وضع موجود سازمانها باشه ولی یکی از راهکارای خوبیه فقط مسوولینو مقصر ندونیم

---------------------------------------------------------------
سلام و ممنون. البته نظر من نسبت به این یادداشت و مطالب آن تغییرات زیادی کرده.


لطفا نظرات خود را در مورد این مطلب در اینجا ثبت کنید
نام:
پست الکترونیکی شما:
وب سایت شما:
BBCode:
نظر